Güvenlik Tedbirleri Dersi

Temel İlkyardım Dersi

Bu bölümde;  müfredat değişikliğine göre güncellenmiş, yurakıdaki derslere ait,  kısa notlar bulunmaktadır. Adayların derslerde gördüğü konulardan, özellikle  soru çıkan bölümleri,  hatırlatmak amacıyla hazırlanmış olup sınava girmeden önce birkaç kez okunmasında yarar vardır.    

GÜVENLİK TEDBİRLERİ DERSİ 

 Olağan devriye
 Dairesel devriye
 Geri dönüşlü devriye
 Planlı devriye 

Düdük İşaretleri 

1. Tek düdük : Yoklama içindir. İşiten aynı şekilde karşılık verir. 

2. İki düdük : Birbirini takip eden iki düdük, davete işarettir. İşiten aynı şekilde karşılık vererek derhal çağrıya uyar. 

3. Birbiri ardınca ve sürekli düdük : İmdat istenildiğine işaret eder. İmdada koşanlar da “geliyorum” anlamında kesik ve kısa aralı, üç düdük sesiyle karşılık verirler. 

KELEPÇE 

 Kendisine zarar vermesini önlemek için el ve bileklerini bağlamaya yarayan her türlü araç, kelepçedir. 

 Etkisiz hale getirmek ve kontrol altında tutmak amacıyla güvenlik görevlileri tarafından kullanılan bir zor kullanma aletidir. 

 Henüz 18 yaşını doldurmamış çocuklara kelepçe takılmasına izin verilmez. 

MALZEME TÜRÜNE GÖRE KELEPÇELER  

 Plastik kelepçeler
 Metal kelepçeler 

UYGULAMA TÜRÜNE GÖRE KELEPÇELER 

 Masonet kelepçe
 Parmak kelepçe
 Plastik kelepçe
 Zincir kelepçe
 Sevk zinciri 

NOT ALMA : Görme, koklama, dokunma, duyma ve tatma duyu organlarıyla hafızada algılanan bilgilerin yazılı olarak kayıtlara geçirilmesine denir. 

RAPOR : Rapor herhangi bir iş veya olay sonucu yapılanların, elde edilen bilgi-belge, duyum ve düşüncelerin belirli bir düzen dahilinde yazılı olarak bildirilmesidir 

TUTANAK : Tutanaklar, usulüne uygun olarak yer, tarih ve saat belirtmek suretiyle ilgili şahısların tanıklığı ve yeterli maddi delillerle desteklenmek suretiyle düzenlendiği taktirde, aksi ispat edilinceye kadar geçerli hukuki, yazılı belgelerdir. 

TUTANAĞIN BÖLÜMLERİ
 Başlık
 Giriş
 Gelişme
 Sonuç
 Tarih ve saat
 İmza 

TUTANAK ÇEŞİTLERİ
 Olay tespit tutanağı
 Yakalama tutanağı
 Arama tutanağı
 Emanete alma tutanağı
 Teslim-tesellüm tutanağı
 Yangın tutanağı
 Salıverme tutanağı
 Tebliğ-tebellüğ tutanağı
 Buluntu eşya tutanağı
 İhbar tutanağı 

İLK EKİBİN GÖREVLERİ VE OLAY YERİNİN ÖNEMİ 

TEMEL KAVRAMLAR 

1. Olay : Kanunlarda açıkça suç olarak belirtilen fiil ve hareketlerin belirli bir zamanda ve mekanda gerçekleşmesidir. 

2. Olay Yeri : Olayın işleniş tarzının, mağdur ve suç sanıklarının ilişkisinin saptanabildiği dinamik bölgeye denir. Bununla birlikte olay yeri; işlenen bir suç sonrasında maddi suç delillerinin en geniş sınırları ile bulunabileceği mekandır. Olayın türüne göre olay yeri; birkaç metrekarelik bir alan olabileceği gibi, yüzlerce metrekarelik bir alan da olabilir. 

3. Olay Yeri İncelemesi : Suçun aydınlatılması amacıyla olay yerlerinde; her türlü iz, eser, emare ve delil özelliği taşıyabilecek bulguların çeşitli bilimsel, teknik yöntemlerle araştırılması, elde edilen bulguların tespit edilmesi ve belgelenmesi, toplanması, muhafazası ve incelenmek üzere ilgili yerlere gönderilmesi işlemidir. 

4. Olay Yeri İncelemesinin Amacı : Olay yeri, fail, mağdur arasındaki ilişkiyi saptayacak, kovuşturma esnasında olayın tekrar canlandırılmasını sağlayacak iz ve delilleri bulmaktır. Olay yeri incelemesinin temel amacı beş başlıkta toparlanabilir. 

5. Olay Yerinin Korunmasının Önemi : Olay yeri incelemesi, suç soruşturmasının ilk ve en önemli aşamasıdır. Olay yerinde yapılacak en basit bir hata dahi soruşturmanın seyrini etkileyerek yanlış bir sonuca ulaştırabilir. Olay yerindeki delillerin herhangi bir şekilde değişmeleri, bozulmaları, kaybolmaları ya da kirlenmeleri telafisi mümkün olmayan zararlar verebilir. 

İLK EKİP VE GÖREVLERİ 

CMK’nın 90. maddesine göre; işlenmekte olan bir suçun, yani suçüstünün (meşhut suçun) söz konusu olduğu hallerde, vatandaşların da geçici olarak müdahale edebilme ve suçluyu yakalama yetkileri vardır. Bu durumda ilk ekip; olay yerine ilk ulaşan ve olaya ilk müdahale eden, genel kolluğa dahil; karakol, terör, çevik kuvvet, asayiş ve trafik ekibi gibi tüm birimlerden olabileceği gibi, olayın meydana geldiği yerde görev yapan özel güvenlik personeli de olabilir. İlk ekibin olay yerinde alacağı koruma tedbirleri, soruşturmanın sağlıklı yürütülebilmesi açısından son derece önemlidir. 

1. İlk Ekibin Olay Yerinde Yapması Gerekenler : 

* Olay yerine ulaşıldığında, olay devam ediyorsa müdahale edilir ve kontrol altına alınır.
* Olay yerinde bulunanların can güvenliği sağlanır, yaralı varsa ambulans istenir.
* Olay yeri “Olay Yeri Girilmez” yazılı güvenlik şeridi ile koruma altına alınır.
* Olay yerine girilmez, girilmesi gerekirse giriş-çıkışlarda aynı hat kullanılır.
* Delillerin hava şartları nedeniyle bozulmaması için tedbir alınır.
* Genel kolluk kuvvetlerine teslim edene kadar, maddi suç delillerinin korunması olay yeri güvenliğinin en önemli aşamasıdır.
* Olay yerine toplanan meraklı kalabalık varsa uzaklaştırılır.
* Olay yerindeki hiçbir eşyaya, çıplak elle dokunulmaz, dokunulması zorunlu ise eldiven ve şapka takılır.
* Şüpheli ile mağdurun, aynı mekanda bulunmaları ve birbirleriyle konuşmaları engellenir.
* Olay yerinde tabanca, kovan, mermi çekirdeği, fişek veya olayda kullanıldığı düşünülen eşyalar varsa yerleri değiştirilmez. Basın mensuplarına ve meraklı kalabalığa olayla ilgili bilgi verilmez.
* Olay yerinde tanınmayan herhangi bir madde veya şüpheli bir paket ile karşılaşıldığında, kesinlikle el sürülmemeli, madde veya paketin yeri değiştirilmemelidir. 

2. Olay Yerinin Korunması Esnasında Yapılan Hatalar : 

* Olay yerinin yakın ve geniş çevresinin tam olarak belirlenememesi,
* Olay yerine giren kişiler ve davranışlarının kayıt altına alınamaması,
* Olay yerinde her şeyin delil olabileceğinin göz ardı edilmesi,
* Olay yerine girildiği halde bunun ilgili ekiplere bildirilmemesi,
* Olay ile ilgili gözlem altına alınan şüpheliler hakkında inceleme ekibine bilgi verilmemesi,
* Tanık ve sanıkların birbirleri ve çevre ile temaslarının önlenmemesi,
* Olay yerinden sevk edilen yaralıların sevk edildikleri hastaneler ve sağlık durumları hakkında bilgi verilmemesi, 

3. Olay Yerinin Korunma Süresi : Olay yerinin korunması, suç sayılan olayın meydana gelmesiyle başlar ve olay yeri inceleme ekiplerinin çalışmaları sona erene kadar sürer. 

ŞÜPHELİ ŞAHIS, PAKET VE POŞETLERDE ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER 

1. Şüpheli paket olaylarında; 

* Kolluk görevlerine haber verilerek, paketin bulunduğu yerdeki insanların paniğe yol açmadan tahliyesi sağlanmalıdır.
* Şüpheli paket yola yakın bulunuyorsa, yol; araç ve yaya trafiğine kapatılmalı en az 100 metrelik emniyet hattı oluşturulmalıdır.
* Şüpheli pakete dokunulmamalı, hareket ettirilmemeli, etrafında; ses, ısı ve titreşime engel olunmalı, haberleşme cihazları kullanılmamalıdır.
* Paketi ilk görenler tespit edilerek, ifadelerinin alınması için olay yerinden ayrılmamaları sağlanmalıdır.
* Bomba imha uzmanı gelinceye kadar etraftan bilgi toplanmalı, kolluk kuvvetinin direktiflerine göre hareket edilmelidir. 

2. Patlama olaylarında; 

* Herhangi bir patlama olayından sonra, olay yerine ilk ulaşan ÖGG tarafından kolluk kuvvetleri aranarak; olay yerinin adresi, yaralı sayısı, ihtiyaç varsa ambulans ve itfaiye aracı miktarı bildirilmelidir.
* Olay yerinde bulunan insanların can güvenliği sağlanmalı, ikinci patlayıcı madde bulunma ihtimaline karşı gerekli önlemler alınmalıdır.
* Olaya tanıklık edebilecek kişiler tespit edilmeli, olay yerine yetkisiz kişilerin girmesine ve delillerin kaybolmasına engel olunmalıdır.
* Başka patlayıcıların da bulunma ihtimali göz önüne alınarak hareket edilir. 

3. Şüpheli bomba ihbarlarında : Yeri tespit edilen şüpheli paket ve bombaların durumunu inceleyip gerekli tedbirleri alarak müdahalede etmek bomba uzmanlarının görevidir. Bomba ihbarını alan personel, ihbarı kendi amirine ve 155 haber merkezine bildirmelidir. 

TEMEL İLKYARDIM DERSİ

İLK YARDIM : Olay yerinde tıbbi araç- gereç aranmaksızın mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalardır. 

ACİL TEDAVİ : Doktor ve sağlık personeli tarafından yapılan tıbbi müdahalelerdir. 

İLK YARDIMIN ÖNCELİKLİ AMAÇLARI 

 Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak, çevre güvenliğinin sağlanması,
 Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak,
 Hasta/yaralının durumun kötüleşmesini önlemek,
 İyileştirmeyi kolaylaştırmak. 

İlk Yardımcı : Tıbbi araç gereç aranmaksızın mevcut araç ve gereçlerle ilaçsız ilk yardım yapan, eğitim almış kişidir. 

İLK YARDIMCININ ÖZELLİKLERİ 

 Sakin, kendine güvenli, pratik ve kararlı olmalı,
 İnsan vücudu ile ilgili temel bilgilere sahip olmalı,
 Önce kendi can güvenliğini korumalı,
 Eldeki olanakları değerlendirebilmeli,
 Olayı zamanında ve doğru olarak 112’ye haber vermeli,
 Çevredeki kişileri organize edebilmelidir. 

İLKYARDIMDA  A – B – C’NİN ANLAMI 

A : Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi (Airway),
B : Solunumun değerlendirilmesi (Bak – Dinle – Hisset) (Breathing) ,
C : Dolaşımın değerlendirilmesi (Şah damarından 5 saniye nabız alınır) (Circulation). 

İlkyardımın Temel Uygulamaları : Koruma, Bildirme, Kurtarma (KBK) olarak ifade edilir. 

Hayat Kurtarma Zinciri : Dört halkadan oluşur. Son iki halka ileri yaşam desteğine aittir ve ilkyardımcının görevi değildir.

1. Halka – Sağlık kuruluşuna haber verme
2.Halka – Olay yerinde yapılan Temel Yaşam Desteği (TYD)
3.Halka – Ambulans ekiplerince yapılan müdahaleler
4.Halka – Hastane acil servisleridir.

Hava Yolu Tıkanıklığı : Hava yolunun, solunumu gerçekleştirmek için gerekli havanın geçişine engel olacak şekilde tıkanmasıdır. 

TAM TIKANMA BELİRTİLERİ 

 Nefes alamaz.
 Acı çeker, ellerini boynuna götürür.
 Konuşamaz.
 Rengi morarır. Bu durumda Heimlich manevrası (karına bası uygulama) yapılır. 

KISMİ TIKANMA BELİRTİLERİ 

 Öksürür.
 Nefes alabilir.
 Konuşabilir. 

TRİYAJ RENK KODLARININ DERECELERİ VE ANLAMLARI 

BİRİNCİ DERECE – KIRMIZI (İvedi-Acil) : Yaşamını yada uzvunu kurtarmak için acil müdahaleye ihtiyacı var 

İKİNCİ DERECE – SARI (Geciktirilebilir) : Hastanın acil bakıma ihtiyacı var ama hayati tehlike yok 

ÜÇÜNCÜ DERECE – YEŞİL (Bekleyebilir) : Kişilerin yaralanmaları çok hafif, kendileri gidebilirler 

DÖRDÜNCÜ DERECE – SİYAH (ÖLMÜŞ VEYA KAYIP VAKA) : Hastalar yapılacak her türlü müdahaleye rağmen hayatını kaybedecek ya da yaşamsal bulguları alınamıyordur (ÖLÜDÜR).

HATIRLATMA

* Başa alınan darbe sonucu kulak veya burundan kan geliyorsa kazazedenin kan akan bölgesi, altta kalacak şekilde yan yatırılır ve kanama engellenmez 

* Suni solunum ; solunumu durmuş olan kimseye dışarıdan hava takviye etmektir 

* Çok sayıda yaralının olduğu kaza ve felaketlerde en son ; hayatını kaybetmiş olanlar taşınır. 

* Şok pozisyonunda ; hasta yere sırt üstü yatırılır, ayakları 20-30 derece kaldırılır, üstü örtülerek sıcak tutulur. 

* Küçük dolaşım; kanın kalpten akciğerlere ulaşmasıdır. 

* Nabız; Kalbin her kasılmasında, atardamarlar içine atılan kanın atardamarları genişletip boşaltması sonucu duyulan ritmik vuruşlara denir. 

* Burun kanamasında; kişi oturur pozisyona getirilerek başı öne eğilir, burun kanatları sıkıştırılır 

* Kanamayı geçici ve doğru durdurma yöntemi; kanayan bölgeye temiz bir bez ile basınç uygulanmalıdır. 

* Sara (epilepsi) krizi geçiren kişinin; kendine zarar vermesi engellenir, kriz kendi sürecini tamamlamaya bırakılır. 

Uyuşturucu Maddeler Dersi

Genel Kollukla İlişkiler Dersi

Bu bölümde;  müfredat değişikliğine göre güncellenmiş, yurakıdaki derslere ait,  kısa notlar bulunmaktadır. Adayların derslerde gördüğü konulardan, özellikle  soru çıkan bölümleri,  hatırlatmak amacıyla hazırlanmış olup sınava girmeden önce birkaç kez okunmasında yarar vardır.     

UYUŞTURUCU MADDELER DERSİ

Uyuşturucu maddeler; merkezi sinir sistemi üzerinde yaptıkları etkilere göre üçe, üretim kaynaklarına göre ikiye ayrılırlar.

MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİ YAVAŞLATANLAR

 Tabi uyuşturucular (afyon, morfin, eroin, kodein)
 Sentetik uyuşturucular (depresantlar, trankilizanlar, halüsinojenler)

MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİ UYARANLAR

 Tabi uyuşturucular (kokain, crack)
 Sentetik uyuşturucular(Ecstasy, captagon)

DUYULARIN BOZULMASINA SEBEP OLANLAR (HALÜSİNOJENLER)

 Tabi uyuşturucular (esrar, marihuana)
 Sentetik uyuşturucular (LSD)

1. AFYON : Morfin, kodein ve eroin afyonun türevleridir. Bu grup uyuşturucular, haşhaş bitkisinden elde edilir. Haşhaş ekimi ve ürünün işlenmesi, ekim alanının izin belgesine uygunluğu gibi konular, Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından düzenlenmektedir.

2. ESRAR : Dişi Hint kenevirinden elde edilen ve merkezi sinir sistemine yatıştırıcı etki yapan bir uyuşturucudur. Bitkinin yapraklarının üzerindeki reçinenin çıkarılmasına reçine esrar, kurutulmuş haline marihuana, kurutulmuş yaprak ve sapların elekten geçirilmesine toz esrar, çeşitli şekillerde preslenmesine pres veya takoz esrar, damıtılarak elde edilen siyaha yakın koyu kahverengi ve doğal kenevir ürünlerinin en yoğunu olan maddeye de sıvı esrar denir.

3. KOKAİN : Koka bitkisi yapraklarından elde edilen bir maddedir. Uyarıcı özelliği vardır. Güney Amerika’nın kuzey ve kuzeybatısı boyunca uzanan yüksek dağlarda yetişen koka bitkisinin yapraklarından elde edilen bir alkaloittir. Crack : Kokainin çeşitli kimyasal işlemlerle saflaştırılması sonucunda elde edilen tehlikeli bir türevidir.

4. AMFETAMİNLER : Merkezi sinir sistemini uyarıcı özelliği vardır. Bu özelliği nedeniyle genellikle sporcular tarafından doping amacıyla kullanılır. Amfetaminlerden en bilinenleri ; Extacy, Captagon.

5. LSD : Halüsinojen yarı sentetik bir uyuşturucudur. Çavdar mahmuzu denilen bir çavdar mantarından sentezlenir. En kuvvetli halüsinojenlerden biri olarak kabul edilir.

6. UÇUCULAR (İNHALANLAR) : Tiner, gazyağı, bali, çakmak gazı, uhu, oje ve benzerleridir. Denge bozukluğu, sarhoşluk, kusma, bulantı, tıkanma, baş ağrısı, görme bulanıklığı ve uyuşukluk yapar.

İnhalasyon : Buğu, gaz veya ufak damlacıklar halindeki sıvıların solunmasıdır.

7. SAKİNLEŞTİRİCİLER : Bunlar; trankilizanlar, sedatifler ve barbituratlar olarak tasnif edilebilir. Diazem ve benzeri sakinleştirici ilaçlar, tıpta depresyon tedavisinde kullanılan maddelerdir. Doktor kontrolü dışında kullanılması bağımlılığa yol açar.

Türkiye’de, Sağlık Bakanlığınca; sentetik uyarıcılar için KIRMIZI, uyuşturucular  için YEŞİL reçete sistemi uygulanmaktadır.

Uyuşturucu ile mücadelede görevli dört ana kurum vardır. Bunlar; İçişleri, Sağlık, Tarım ve Köyişleri Bakanlıkları ile Gümrük Müsteşarlığıdır.

UYUŞTURUCU İLE İLGİLİ BAZI TANIMLAR

1. Uyuşturucu Madde : Tıbbi amaçlar dışında kullanıldığı takdirde insanların maddi, manevi sağlığı üzerinde olumsuz etki yaparak, psikolojik ve fiziksel bağımlılığa sebep olur.Bilimsel açıdan bir maddenin uyuşturucu ve uyarıcı olarak nitelendirilebilmesi için;

* Merkezi sinir sistemini etkilemesi,
* Fiziki yada psikolojik bağımlılık oluşturması,
* Sağlık ve sosyal bakımdan zarar oluşturması,
* Kanunların bulundurulmasını, kullanılmasını ve satışını yasaklaması gerekir.

2. Bağımlılık : Uyuşturucu maddelerle kurulan ilişki sonucunda kişinin özdenetim, özerklik gibi temel varoluş özelliklerini yitirmesi ve maddelerin yol açtığı sahte haller sonucunda ortaya çıkan yeni tutum ve davranışlar kazanmasıdır. Diğer bir tanımla; uyuşturucu maddeye karşı fiziki veya psikolojik olarak şiddetli bir istekle bağlılık hissi, kişinin bırakmak istemesine rağmen bırakamaması, maddenin dozunu giderek artırması, kullanmadığında yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkması, bundan zarar görmesine rağmen, kullanımı sürdürmesi durumudur.

3. Yoksunluk : Alışılan madde kullanılmadığı zaman vücutta fiziki ve psikolojik sorunların ortaya çıkmasıdır.

4. Tolerans : Kullanılan madde miktarının aynı etkiyi elde etmek için giderek artırılmasıdır.

5. Tabi Uyuşturucular; tabiatta normal koşullar altında yetişen çeşitli bitkilerden elde edilen maddelerdir.

6. Sentetik Uyuşturucular; fabrikalarda ve laboratuarlarda kimyasal yollardan elde edilen uyuşturuculardır.

GENEL KOLLUKLA İLİŞKİLER

GENEL KOLLUK

Ülke genelinde iç güvenliği sağlamak ve kamu düzenini korumakla yükümlü silahlı birer kuvvet olan; polis, jandarma ve sahil güvenlikten oluşur. Polis; belediye sınırları içerisinde, jandarma; belediye sınırları dışında kalan ve henüz polis teşkilatı olmayan yerlerde, sahil güvenlik; deniz, liman ve karasularımızda kamu düzeninin sağlanması ve korunması konusunda görevli ve yetkilidir.

1. Polis : Emniyet hizmetleri sınıfına mensup olan silahlı, üniformalı veya sivil olarak görev yapan her rütbedeki personeldir.

Polis teşkilatı Emniyet Genel Müdürlüğü’dür ve İçişleri Bakanlığına bağlıdır.
Polisin görev ve yetkileri, 2559 Sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu ile belirlenmiştir.

2. Jandarma : Türkiye Cumhuriyeti Jandarması, emniyet ve asayiş ile kamu düzeninin korunmasını sağlayan ve diğer kanun ve nizamların verdiği görevleri yerine getiren silahlı, askeri bir güvenlik ve kolluk kuvvetidir.

Jandarma Genel Komutanlığı; Silahlı Kuvvetlerle ilgili görevleri, eğitim ve öğrenim bakımından Genelkurmay Başkanlığına, emniyet ve asayiş işleriyle diğer görev ve hizmetlerin ifası yönünden İçişleri Bakanlığına bağlıdır.
Jandarmanın görev ve yetkileri, 2803 Sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunla düzenlenmiştir.

3. Sahil Güvenlik : Bütün sahillerimiz, karasularımız ve iç sularımızda; liman ve körfezlerimizin korunması, güvenliğinin sağlanması, deniz yoluyla yapılan kaçakçılığın önlenmesi, izlenmesi ve suçlular hakkında gerekli işlemlerin yapılması amacıyla kurulmuş silahlı bir güvenlik kuvvetidir.

Sahil Güvenlik Komutanlığı, Türk Silahlı Kuvvetleri kadro ve kuruluşu içerisinde olup barışta, görev ve hizmet yönünden İçişleri Bakanlığına bağlıdır. Olağanüstü durumlarda Genelkurmay Başkanının isteği üzerine, bir kısmı yada tümü ile Deniz Kuvvetleri Komutanlığı harekât komutasına veya emrine, savaş halinde tümü ile doğrudan doğruya Deniz Kuvvetleri Komutanlığı emrine girer.

Görev ve yetkileri 2692 Sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu ile düzenlenmiştir.

YARDIMCI KOLLUK

Asıl kolluk görevlilerinin bulunmadığı zaman bizzat görevli olan ve asıl kolluk görevlilerinin görev ve yetkilerini kullanan kişilerdir.

* Çarşı ve mahalle bekçileri
* Kolluk yetkisi kullanan gemi kaptanları
* Türkiye Elektrik Kurumu Tesislerini koruma görevlileri
* Devlet Demiryolları İşletmesi

ÖZEL KOLLUK

Genel kolluk dışında kalan ve ancak belirli bazı kolluk görevleri için özel yasalarına göre kurulup belirli görev ve yetkilerle donatılan kolluktur.

* Çiftçi malları koruma kolluğu
* Köy korucuları ve köy bekçileri
* Kır bekçileri
* Orman kolluğu
* Gümrük ve tekel zabıtası
* Ordu kolluğu
* Belediye kolluğu
Özel güvenlik ise sivil kolluk olarak tanımlanabilir.

GENEL KOLLUĞUN GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI

Kamu düzeninin sağlanması ve korunması kapsamında genel kolluk kuvvetlerine tanınan görev ve yetkiler içerik olarak aynı, görev alanları farklıdır. Belediye sınırları içinde polis, belediye sınırları dışında jandarma, sahil kesiminde ise sahil güvenlik, emniyet ve asayişi sağlama ve kamu düzenini koruma amacıyla görev yaparlar.

– Durdurma, kimlik sorma ve kimlik tespit etme yetkisi
– Parmak izi ve fotoğraflar alma yetkisi
– Arama yetkisi
– Yakalama ve gözaltında tutma yetkisi
– Zor kullanma yetkisi
– Silah kullanma yetkisi
– El koyma yetkisi
– Adli görev ve yetkileri
– Zorla getirme ve ifade alma yetkisi
– Trafik hizmetleri ilişkin görev ve yetkileri
– İstihbarat toplama ve dinleme
– Engel olma, yasaklama (önleme) yetkisi
– Belirli yerlere girme yetkisi

SORUMLULUK ALANI

1. Polisin Görev ve Sorumluluk Alanı : Polisin görev ve sorumluluk alanı; il ve ilçe belediye sınırları dahilidir.

2. Jandarmanın Görev ve Sorumluluk Alanı : Jandarmanın genel olarak görev ve sorumluluk alanı; polis görev sahası dışı olup bu alanlar, il ve ilçe belediye sınırları dışında kalan veya polis teşkilatı bulunmayan yerlerdir.

3. Jandarma ve Polisin Sorumluluk Alanının Belirlenmesi : Jandarma ve polisin sorumluluk alanları; mülki amir yada yetkili kılacağı görevlinin başkanlığında Jandarma, Emniyet ve belediye temsilcilerinin katılacağı bir komisyon tarafından belirlenir ve bir protokolle gösterilir. Oybirliği ile alınan kararlar kesindir.

Oybirliği sağlanamayan durumlarda; bucak ve ilçelere ilişkin sorumluluk alanları konusundaki itirazları vali; kesin olarak çözümler. Bu konudaki kararlar, düzenlenecek protokole esas alınır.

ÖZEL GÜVENLİK

Özel Güvenlik Görevlisi : Kanun kapsamında özel koruma ve güvenlik hizmetlerini yerine getirmek amacıyla istihdam edilen kişileri ifade eder.

ÖZEL GÜVENLİK GÖREVLİLERİNİN YETKİLERİ

5188 Sayılı Kanunun 7. maddesinde sayılmıştır.

1.  Koruma ve güvenliğini sağladıkları alanlara girmek isteyenleri duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini detektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme.

2. Toplantı, konser, spor müsabakası, sahne gösterileri ve benzeri etkinlikler ile cenaze ve düğün törenlerinde kimlik sorma, duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini detektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme.

3. 1412 Sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü kanununun 127. maddesine göre yakalama ve yakalama nedeniyle orantılı arama.

4.  Görev alanında, haklarında yakalama tutuklama veya mahkûmiyet kararı bulunan kişileri yakalama ve arama.

5. Yangın, deprem gibi tabii afet durumlarında ve imdat istenmesi halinde görev alanındaki işyeri ve konutlara girme.

6.  Hava meydanı, liman, gar, istasyon ve terminal gibi toplu ulaşım tesislerinde kimlik sorma, duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini detektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme.

7.  Genel kolluk kuvvetlerine derhal bildirmek şartıyla, aramalar sırasında suç teşkil eden veya delil olabilecek ya da suç teşkil etmemekle birlikte tehlike doğurabilecek eşyayı emanete alma.8.  Terk edilmiş ve bulunmuş eşyayı emanete alma.

9.  Kişinin vücudu veya sağlığı bakımından mevcut bir tehlikeden korunması amacıyla yakalama.

10.  Olay yerini ve delilleri koruma, bu amaçla Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 157. maddesine göre yakalama.

9.  Türk Medeni Kanununun 981. maddesine, Borçlar Kanununun 52. maddesine, Türk Ceza Kanununun 49. maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (2) numaralı bentlerine göre zor kullanma.

GÖREV VE SORUMLULUK ALANI

Özel güvenliğin görev alanı, esasen genel kolluğun sorumluluğunda bulunan ve komisyon tarafından sınırları belirlenmiş alandır. Özel güvenlik görevlileri Kanunun 7. maddesinde sayılan yetkilerini, sadece görevli oldukları sürede ve görev alanlarında kullanabilirler.

Özel güvenlik görevlilerinin; silahlı görev yapabileceği koruma hizmetleri, bulundurabilecekleri silahların özellikleri ve miktarları özel güvenlik komisyonu tarafından belirlenir. Özel güvenlik görevlileri, silahlarını görev alanı dışına çıkaramazlar. Ancak zorunlu hallerde, görev alanı, komisyon kararıyla genişletebilir. Ayrıca güzergâh ifade eden durumlarda, güzergâh boyu, görev alanı sayılır.

Kamuya açık yerler : Belli koşullara uymak suretiyle herkesin girebileceği yerlerdir.

Kamuya ait yerler : Sokak, cadde, parklarla akarsu, göl, deniz kıyıları ve benzeri yerlerdir

ÖZEL GÜVENLİĞİN DENETİMİ

1. Denetim :

“Bakanlık ve valilikler, Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerinin yerine getirilip getirilmediğini, yasak uygulama ve davranışların bulunup bulunmadığını ve amaç dışında faaliyet gösterilip gösterilmediğini tespit etmek amacıyla, özel güvenlik şirketlerini, özel güvenlik birimlerini ve özel eğitim kurumlarını her zaman denetleyebilir.”

2. Denetimin Kapsamı :

1. Faaliyet izni ve personelin çalışma izinlerinin geçerli olup olmadığı,

2. Özel güvenlik görevlileri için mali sorumluluk sigortasının yaptırılıp yaptırılmadığı,

3.  Üçüncü kişilere verilen koruma ve güvenlik hizmetlerine ilişkin sözleşmelerin usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediği ve bu sözleşmelerin valiliğe bildirilip bildirilmediği,

4.  Görev alanına uyulup uyulmadığı,

5.  Silah ve teçhizatın ruhsatlı olup olmadığı ve bunların usulüne uygun korunup korunmadığı, kayıt ve defterlerin usulüne uygun tutulup tutulmadığı,

6.  Eğitim hizmetlerinin yönetmelik hükümlerine uygun yürütülüp yürütülmediği,

7.  Kanun ve Yönetmeliğin diğer hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı ve amaç dışında faaliyet gösterilip gösterilmediği incelenir.

Genel kolluk faaliyetleri; kamu düzenini, toplumun güvenliğini, dirlik ve esenliğini, genel ahlâkını ve sağlığını korumaya yönelik tedbirleri alırken, gerektiğinde kanunların verdiği yetkiyle kişilerin ve toplulukların temel hak ve hürriyetlerini sınırlayabilen bir kamu hizmetidir.

Kamu Hizmetinin Özellikleri :

Süreklilik ve düzenlilik : İhtiyaç doğrultusunda sürekli, yani kesintisiz ve düzenli olarak yürütülmesi kamu hizmetinin en önemli özelliklerindendir.

Tarafsızlık ve eşitlik : İdarenin, kamu hizmetini yürütürken objektif davranması, vatandaşlar arasında herhangi bir biçimde ayrım yapmadan eşit hizmet sağlamakla yükümlü olmasıdır.

Değişkenlik : Kamu hizmetlerinin değişen toplumsal ihtiyaçlar ve teknolojik gelişmelere uyum sağlayacak şekilde düzenlenmesidir.

Bedelsizlik : Kamu hizmetlerinin bedelsiz sunulması, katkı payı şeklinde bir bedel alınması gerekiyorsa bu hizmetten yararlananların ödeme gücünü aşmayacak şekilde olmasıdır.

Korumakla sorumlu oldukları alanda, özel güvenlik görevlileri ;

*  Can ve mal güvenliğini ve kamu düzenini sağlar, suç işlenmesini önler, taşınması veya bulundurulması yasaklanmış her türlü maddeyi tespit amacıyla elektronik cihazlarla üst araması yapabilir, yangın, deprem ve sel gibi afetlerde arama-kurtarma görevlilerine yardımcı olur, bir suçla karşılaştığında suça el koyar, suçun devamını önler, sanığı tespit eder ve yakalar. Olay yerini ve suç delillerini korur ve yetkili genel kolluğa teslim eder.

*  Spor müsabakaları, sahne gösterileri, düğün ve cenaze törenleri, konserler, toplantılar ve toplu ulaşım tesislerinde (havaalanı, liman, gar) kimlik sorabilir.

*  Özel güvenlik görevlileri gece görevlerinde, spor müsabakalarında, konser ve sahne gösterilerinde üniformalarının üzerine, arkasında ışığı yansıtan “ÖZEL GÜVENLİK” ibaresi yazılı yelek giyerler.

*  Özel güvenlik görevlilerinin; görev alanı ve süresi dışında suçla karşılaştıklarında, yetkileri herhangi bir vatandaştan fazla değildir.

Özel güvenlik personeli ;

Parmak izi ve fotoğraf alamaz.
Teknik takip ve dinleme yapamaz.
Özel hayata müdahale edemez.
Suç soruşturamaz, delil inceleyemez.
Elle arama yapamaz.
Kimlik tespit edemez.
İfade alamaz.
Tutuklama yapamaz.

Özel güvenlik görevlilerinin üniforma ve üniformayı tamamlayan diğer unsurları; TSK ve genel kolluk kuvvetleri ile kanunlarla kurulan özel kolluk kuvvetlerinde kullanılan renk, biçim ve motifte olamaz.

Özel güvenliğin üniformalı çalıştırılmasının amacı, görev yaptığı alanda “farkındalık” yaratmak, o yerin korunduğunu göstermektir.

5188 Sayılı Kanunda özel güvenlik görevlilerinin genel kolluk emrine girmesini gerektiren şartlar oluştuğunda; özel güvenlik görevlileri genel kolluk mensuplarının, hizmete ilişkin, hukuka uygun ve konusu suç teşkil etmeyen, yani kanuna uygun emirlerini yerine getirmek zorundadır.

Komisyon tarafından, görev alanı olarak tanımlanmış bölgede güvenliğin, özel güvenlik tarafından sağlanması, genel kolluğun o alandaki yetkilerini kısıtlamaz, emniyet ve asayişle ilgili konularda asıl yetki genel kolluktadır.